Duket se nuk mund të gjejmë atë që kërkoni. Ndoshta kërkimi mund të ndihmojë.
Bariere ekonomike
1.
Monedha të ndryshme dhe kostot e konvertimit
Përshkrim
Tregtia midis Serbisë dhe Kosovës zhvillohet me dy monedha të ndryshme: dinarin (RSD) dhe euron (EUR). Bizneset që operojnë përtej kësaj kufiri mund të përballen me kosto shtesë për konvertimin e monedhës, si dhe me rreziqe të lidhura me luhatjet e kursit të këmbimit, gjë që e bën planifikimin financiar më të vështirë.
Ndikimi në tregti
Ndryshimet e kurseve të këmbimit rrisin kostot e biznesit dhe mund të ndikojnë veçanërisht në ndërmarrjet e vogla dhe të mesme, të cilat nuk kanë kapacitetin për të menaxhuar rreziqet financiare.
Zgjidhje të mundshme
Përmirësimi i mekanizmave financiarë për pagesat ndërkufitare dhe disponueshmëria më e madhe e informacionit mbi opsionet ekzistuese për entitetet biznesore.
Burime
OECD, Banka Kombëtare e Serbisë, Banka Qendrore e Kosovës.
2.
Vonesa në trafikun ndërkufitar të pagesave
Përshkrim
Pagesat midis bizneseve nga Serbia dhe Kosova janë gjithashtu të ndërlikuara për shkak të mosnjohjes së ndërsjellë. Si pasojë, ndërsa faturat në Kosovë lëshohen në euro, sistemi i pagesave i Serbisë është në dinarë, gjë që bën që faturat nga Kosova të trajtohen ndryshe. Mungesa e zgjidhjeve financiare të thjeshta dhe të drejtpërdrejta paraqet një pengesë shtesë për kompanitë që dëshirojnë të operojnë në të dyja tregjet.
Ndikimi në tregti
Transaksionet komplekse të pagesave mund të dekurajojnë kompanitë më të vogla nga hyrja në marrëdhënie biznesi ndërkufitare.
Zgjidhje të mundshme
Zhvillimi i mekanizmave më efikasë të pagesave dhe përmirësimi i bashkëpunimit midis institucioneve financiare.
Burime
Banka Kombëtare e Serbisë, Banka Qendrore e Kosovës.
3.
Kosto të larta bankare për transaksionet ndërkombëtare
Përshkrim
Transferimet ndërkombëtare shpesh përfshijnë tarifa bankare ndërmjetëse dhe kosto administrative shtesë. Për kompanitë me vëllime të ulëta transaksionesh, këto kosto mund të përbëjnë një pjesë të konsiderueshme të kostos totale të transaksionit.
Ndikimi në tregti
Kostot më të larta të pagesave reduktojnë qëndrueshmërinë ekonomike të transaksioneve më të vogla ndërkufitare.
Zgjidhje të mundshme
Reduktimi i kostove të transferimit përmes procedurave financiare më efikase dhe shërbimeve më të aksesueshme për përdoruesit e biznesit.
Burime
Bankat komerciale, Banka Botërore.
4.
Kostot e certifikimit të produktit
Përshkrim
Eksportuesit shpesh duhet të sigurojnë certifikata të ndryshme, certifikata cilësie dhe dokumente të tjera para se një produkt të mund të vendoset në tregun e një ekonomie tjetër. Këto procedura kërkojnë kohë shtesë, burime financiare dhe angazhim administrativ.
Ndikimi në tregti
Kostot e certifikimit mund të jenë veçanërisht të rënda për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme dhe të ulin konkurrueshmërinë e tyre.
Zgjidhje të mundshme
Njohje më e madhe e ndërsjellë e certifikatave dhe harmonizimi i procedurave në përputhje me marrëveshjet rajonale tregtare.
Burime
Portali Tregtar i CEFTA-s, dhomat e tregtisë.
5.
Testimi i produktit të dyfishtë
Përshkrim
Në disa raste, produktet që tashmë kanë kaluar testimin ose kontrollin e cilësisë në një ekonomi duhet të kalojnë përsëri procedura të ngjashme në një tjetër. Kjo krijon kosto shtesë dhe zgjat kohën e nevojshme për të sjellë produktet në treg.
Ndikimi në tregti
Përsëritja e procedurave zvogëlon efikasitetin e tregtisë dhe mund të dekurajojë kompanitë nga eksportimi.
Zgjidhje të mundshme
Vendosja e një sistemi për njohjen e ndërsjellë të testimeve dhe certifikatave.
Burime
OECD, Banka Botërore.
6.
Standardet teknike të papajtueshme
Përshkrim
Dallimet në standardet teknike, kërkesat për produktet dhe procedurat rregullatore mund të kërkojnë përshtatje shtesë të produkteve të destinuara për eksport. Kompanitë duhet të investojnë burime shtesë për të përmbushur kërkesat e ndryshme.
Ndikimi në tregti
Standardet e papajtueshme rrisin kostot e prodhimit dhe e bëjnë më të vështirë aksesin në treg.
Zgjidhje të mundshme
Harmonizimi i rregulloreve teknike dhe forçimi i bashkëpunimit rajonal në fushën e standardizimit.
Burime
OECD, CEFTA.
7.
Kosto të larta logjistike
Përshkrim
Transporti i mallrave midis Serbisë dhe Kosovës mund të jetë më i shtrenjtë për shkak të procedurave administrative, kohëve të pritjes në pikat kufitare dhe kërkesave shtesë në procesin e transportit. Efikasiteti i zinxhirëve logjistikë ndikon drejtpërdrejt në koston dhe shpejtësinë e dorëzimit të produkteve.
Ndikimi në tregti
Kostot më të larta logjistike ulin konkurrueshmërinë e produktit dhe e bëjnë të vështirë për kompanitë që mbështeten në dërgesa të shpejta të bëjnë biznes.
Zgjidhje të mundshme
Përmirësimi i infrastrukturës, dixhitalizimi i procedurave dhe reduktimi i barrierave administrative.
Burime
Banka Botërore
8.
Konkurencë e kufizuar midis kompanive logjistike
Përshkrim
Në disa rrugë midis Serbisë dhe Kosovës, ka një numër të kufizuar kompanish transporti dhe ekspeditimi mallrash që ofrojnë shërbime ndërkufitare. Mungesa e konkurrencës mund të kufizojë zgjedhjen e bizneseve dhe të ndikojë në kostot e transportit.
Ndikimi në tregti
Një zgjedhje më e vogël e opsioneve logjistike rrit kostot dhe e bën më të vështirë për kompanitë e vogla të hyjnë në treg.
Zgjidhje të mundshme
Nxitja e zhvillimit të tregut rajonal të logjistikës dhe transparencës më të madhe të shërbimeve.
Burimi
Organizata për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim
9.
Vonesa në dorëzimin e mallrave
Përshkrim
Procedurat administrative, kontrollet shtesë dhe kohët e papritura të pritjes në pikat e kalimit mund të zgjatin kohën që duhen që mallrat të arrijnë tek klienti. Kjo paraqet një problem të veçantë për produktet që kërkojnë dorëzim të shpejtë ose kanë jetë të shkurtër të raftit.
Ndikimi në tregti
Kohët e paparashikueshme të dorëzimit e bëjnë të vështirë planifikimin e biznesit dhe mund të çojnë në kosto shtesë.
Zgjidhje të mundshme
Koordinim më i mirë i procedurave të kontrollit, shkëmbim i të dhënave digjitale dhe menaxhim më efikas i kalimeve.
Burime
Portali Tregtar i CEFTA-s
10.
Kosto të larta magazinimi
Përshkrim
Ndalesa e mallrave gjatë procedurave doganore ose administrative mund të sjellë kosto shtesë për magazinim, trajtim dhe ruajtje. Këto kosto ndikojnë veçanërisht në ndërmarrjet e vogla dhe të mesme me burime të kufizuara financiare.
Ndikimi në tregti
Kostot shtesë mund të ulin fitueshmërinë e tregtisë ndërkufitare.
Zgjidhje të mundshme
Përshpejtimi i procedurave administrative dhe zhvillimi i sistemeve logjistike më efikase.
Burime
Dhomat e tregtisë, kompanitë logjistike.
11.
Besueshmëria e informacionit të tregut
Përshkrim
Bizneset shpesh nuk kanë qasje në informacione të përditësuara dhe të besueshme mbi madhësinë e tregut, kërkesën, konkurrencën dhe procedurat për të bërë biznes midis Serbisë dhe Kosovës. Mungesa e të dhënave cilësore rrit rrezikun e biznesit dhe e bën të vështirë marrjen e vendimeve për investime.
Ndikimi në tregti
Mungesa e informacionit të besueshëm të tregut rrit pasigurinë në planifikimin e biznesit dhe mund të dekurajojë kompanitë nga hyrja në një treg të ri. Kjo ndikon veçanërisht ndërmarrjet e vogla dhe të mesme, të cilat kanë burime të kufizuara për kërkimin e tregut.
Burime
OECD, Portali i Tregtisë CEFTA, Dhoma e Tregtisë dhe Industrisë së Serbisë, Dhoma e Tregtisë e Kosovës
12.
Qasje e kufizuar në shërbimet profesionale këshilluese
Përshkrim
Ndërmarrjet e vogla dhe të mesme shpesh nuk kanë qasje te këshilltarët ligjorë, tatimorë dhe doganorë që janë të njohur me specifikat e të bërit biznes midis Serbisë dhe Kosovës. Kjo mungesë e mbështetjes së ekspertëve mund të çojë në gabime procedurale dhe kosto shtesë.
Ndikimi në tregti
Mbështetje profesionale e pamjaftueshme rrit mundësinë e gabimeve procedurale, zgjat kohën e nevojshme për përgatitjen e dokumentacionit të eksportit dhe mund të rrisë kostot e biznesit.
Burime
Dhomat e Tregtisë, OECD, raportet tregtare të USAID